Een obligatie is als het ware een IOU: je leent geld uit aan een overheid of bedrijf en krijgt daarvoor rente. Aan het einde van de looptijd krijg je je inleg terug. Obligaties vormen vaak het stabiele deel van een beleggingsportfolio.
TL;DR - Obligaties in het kort
- •Lening - Je leent geld uit aan een overheid of bedrijf
- •Vaste rente - Je ontvangt periodiek couponrente
- •Einddatum - Op de afloopdatum krijg je je inleg terug
- •Minder risico - Doorgaans stabieler dan aandelen
- •Rentegevoelig - Koers daalt als marktrente stijgt
Hoe werkt een obligatie?
Stel: de Nederlandse staat geeft een obligatie uit met een nominale waarde van €1.000, een coupon van 3% en een looptijd van 10 jaar. Als je deze obligatie koopt, ontvang je jaarlijks €30 rente. Na 10 jaar krijg je je €1.000 terug.
Belangrijke termen:
- Nominale waarde - Het bedrag dat je terugkrijgt op einddatum
- Coupon - De jaarlijkse rente die je ontvangt
- Looptijd - De periode tot terugbetaling
- Koers - De huidige marktprijs van de obligatie
- Effectief rendement - Je werkelijke rendement inclusief koers
Soorten obligaties
Staatsobligaties
Uitgegeven door overheden. Nederlandse staatsobligaties zijn zeer veilig. Amerikaanse Treasury bonds zijn de benchmark wereldwijd. Lager rendement, lager risico.
Bedrijfsobligaties
Uitgegeven door bedrijven om kapitaal op te halen. Hoger rendement dan staatsobligaties, maar ook hoger risico. Rating agencies geven cijfers (AAA is het veiligst).
High yield obligaties
Ook wel "junk bonds" genoemd. Obligaties van bedrijven met lagere kredietwaardigheid. Hoge rendementen maar significant faillissementsrisico.
Obligatiekoersen en rente
Er is een omgekeerde relatie tussen marktrente en obligatiekoersen:
- Rente stijgt → koersen dalen - Bestaande obligaties worden minder aantrekkelijk
- Rente daalt → koersen stijgen - Bestaande obligaties worden waardevoller
Dit is vooral relevant als je voor de einddatum wilt verkopen. Houd je tot het einde vast, dan krijg je gewoon je nominale waarde terug.
Voordelen obligaties
- Stabiele, voorspelbare inkomsten
- Lager risico dan aandelen
- Diversificatie in je portfolio
- Tegenwicht tijdens aandelencrashes
- Duidelijke einddatum en waarde
- Staatsobligaties zeer veilig
Nadelen obligaties
- Lager rendement dan aandelen op lange termijn
- Renterisico: koers daalt bij rentestijging
- Faillissementsrisico bij bedrijfsobligaties
- Inflatierisico: reële waarde kan dalen
- Minder liquide dan aandelen
Obligaties in je portfolio
Obligaties worden vaak gebruikt om risico te verlagen. Een klassieke vuistregel: "100 min je leeftijd in aandelen, de rest in obligaties." Dus een 30-jarige zou 70% aandelen en 30% obligaties kunnen aanhouden.
In de huidige tijd met lage rentes zijn obligaties minder aantrekkelijk. Veel jonge beleggers kiezen voor 100% aandelen. Het hangt af van je risicotolerantie.
Beleggen in obligaties
- Individuele obligaties - Koop specifieke obligaties via je broker
- Obligatie-ETFs - Breed gespreide obligatieportfolio in een fonds
- Obligatiefondsen - Actief beheerde obligatieportefeuilles
Veelgestelde vragen
Wat is een obligatie?
Een obligatie is een lening die je verstrekt aan een overheid of bedrijf. In ruil daarvoor ontvang je rente (coupon) en aan het einde van de looptijd je inleg terug. Obligaties zijn doorgaans minder risicovol dan aandelen.
Zijn obligaties veilig?
Obligaties zijn over het algemeen minder risicovol dan aandelen, maar niet risicovrij. Het risico hangt af van de uitgever: staatsobligaties van stabiele landen zijn veiliger dan bedrijfsobligaties van risicovolle bedrijven.